در شرایطی که شعار محوری «شفافیت» و «توسعه فناوری» از سوی قوه قضاییه و نهادهای وابسته سر داده میشود، اما عملکرد عملی فاصلهای آشکار با این ادعاها دارد.

🔹 سامانه «ثبت من» (وابسته به قوه قضاییه) با وجود تأکید بر حاکمیت دادهها و امنیت اطلاعات، نهتنها نقشه خود را بومیسازی نکرده، بلکه از ارائه هرگونه پشتیبانی از توسعهدهندگان داخلی فعال در حوزه نقشه و مکاننما خودداری میکند. این در حالی است که نمونههای موفق نقشههای بومی با قابلیتهای رقابتی در کشور موجود است.


🔹 پیامرسانهای داخلی نیز الگوی مشابهی را دنبال کرده و بهجای تقویت زنجیره فناوری بومی، به سرویسهای خارجی نقشه متکی هستند.

عدم دسترسی به نقشه چالش عجیب سامانه ها در هنگام استفاده از اینترنت ملی!


🔹 نرمافزار «تیتک» (سامانه جامع اطلاعات دارویی سازمان غذا و دارو) که پاسخگوی نیاز اساسی مردم برای یافتن دارو است، به دلیل استفاده از نقشه گوگل، عملاً در بسیاری از مواقع غیرقابلاستفاده یا مختل میشود.

🔹 نرمافزار «پاکوب» که ابزاری تخصصی برای کوهنوردی، کویرنوردی و ورزشهای مبتنی بر مسیریابی (Tracking) است نیز وابسته به نقشه گوگل است.

بیشترین تلخی ماجرا از آنجاست که همه این نرمافزارها و سایتها از کیفیت فنی مطلوب و معماری خوبی برخوردارند، اما وابستگی به سرویسهای خارجی نقشه (که شفافیت و ثبات دسترسی ندارند) باعث آزردگی و ناامیدی کاربران شده است.



📌 سوال بنیادین اینجاست:
اگر نهادهای رسمی و حاکمیتی خود از حرکت به سمت زیرساختهای بومی سرباز زنند و از توسعهدهندگان مستعد داخلی حمایت نکنند، چگونه میتوان انتظار «اقتصاد دیجیتال مقاوم» و «شفافیت پایدار» داشت؟

🔻 توقع میرود:

· قوه قضاییه بهعنوان متولی سامانه «ثبت من»، اولویت خود را به جای اتکا به سرویسهای خارجی، به بومیسازی نقشه اختصاص دهد.
· سازمان غذا و دارو و وزارت بهداشت برای «تیتک» راهحل فوری مبتنی بر نقشه بومی ارائه دهند.
· حمایت همهجانبه از پلتفرمهای نقشه داخلی (مانند نشان، نشانگر و…) در دستور کار توسعهدهندگان اپلیکیشنهای ضروری کشور قرار گیرد.

شفافیت زمانی معنا مییابد که در معماری فنی یک سامانه نیز تجلی کند؛ نه فقط در شعار!

By Saeb Khanzadeh

Programmer and Computer Engineer